Journal — Het atelier
Tadelakt: de pleister die muren in steen verandert
In Marrakesh wordt kalk met de hand aangedrukt en gepolijst tot hij glanst als steen en water weerstaat. Een eeuwenoude afwerking die nog altijd geen industrieel equivalent kent.
Sommige muren zien eruit als steen en voelen aan als huid. Tadelakt is een kalkpleister uit Marrakesh, met de hand aangedrukt en gepolijst tot hij glad, zacht en waterbestendig wordt. Al eeuwenlang bekleedt hij hammams en riads. Vandaag is hij ook het oppervlak van enkele van onze stukken.
01Een pleister uit Marrakesh
Tadelakt komt uit de streek rond Marrakesh, waar kalk al lang in ovens wordt gebrand en met de hand wordt geblust. De naam wordt meestal teruggevoerd op een woord dat wrijven of kneden betekent, een rake omschrijving van hoe hij ontstaat: het materiaal wordt veel langer bewerkt, verdicht en gepolijst dan gewone pleister.
Hij werd eerst gebruikt waar water overal is: hammams, fonteinen, bassins, de muren van riadpatio's. Een oppervlak dat afwasbaar is, niet barst in de hitte en met de tijd alleen maar mooier wordt.
Tadelakt wordt niet aangebracht. Hij wordt aangedrukt, steeds opnieuw, tot hij bereid is te glanzen.
02Kalk, steen en zwarte zeep
Het recept is kort, en daar draait het om. Kalk, water, soms een mineraal pigment. Al het andere is gebaar.
- 01
De kalk
De kalk wordt geblust en rust tot hij een dichte, goed verwerkbare pasta is.
- 02
Aanbrengen
De pleister wordt in meerdere dunne lagen met de troffel aangebracht en aangedrukt terwijl hij nog vers is.
- 03
Polijsten
Een gladde rivierkei wordt keer op keer over het oppervlak gewreven, sluit de poriën en brengt een zachte glans naar boven.
- 04
Zwarte zeep
Zwarte zeep op basis van olijfolie wordt in het oppervlak gewerkt. Ze reageert met de kalk en maakt hem waterafstotend.
Een oppervlak dat het spoor van de hand bewaart
Geen twee tadelakt-oppervlakken zijn gelijk. De kleur wolkt licht, de glans verandert met het licht, de sporen van de steen blijven vaag zichtbaar. Het is eerder een huid dan een coating.
Daarom gebruiken we het voor objecten. Op een vaas maakt tadelakt van een eenvoudige vorm iets wat uitnodigt tot aanraken: mat van een afstand, zacht en bijna warm van dichtbij.
03Leven met tadelakt
Tadelakt veroudert goed. Hij wordt gereinigd met een zachte doek en een beetje water, en kan af en toe worden opgefrist met een dun laagje zwarte zeep. Kleine sporen gaan met de jaren op in het oppervlak in plaats van op te vallen.
Hij vraagt maar één ding: behandeld te worden als een natuurlijk materiaal, niet als plastic. In ruil geeft hij een stille aanwezigheid die geen industriële afwerking kan nabootsen.
Met geduld gemaakt
Kalk, met de hand gevormd.
Onze tadelakt-stukken worden één voor één gemaakt, met de hand gepolijst en verzegeld met zwarte zeep. Elk stuk draagt zijn eigen wolken en zijn eigen licht.